
Internet orqali muhabbat topish mumkin degan umid ko'pchilikni ijtimoiy tarmoqlarda faol muloqotga undaydi. Ammo aynan shu umiddan foydalanadigan firibgarlik turi bor — u romance scam deb ataladi va uning eng ishonchli belgilaridan biri aynan video qo'ng'iroqdan doimiy qochishdir.
Tasavvur qiling: siz oy davomida bir kishi bilan yozishib, unga his-tuyg'u bog'lab qoldingiz. U sizga chiroyli so'zlar yozadi, kelajak rejalarini quradi, hatto sizga sovg'a yoki gullar haqida va'da beradi. Ammo har safar "kel, video orqali gaplashaylik" desangiz, u yo kamerasi buzilgan, yoki internet aloqasi yomon, yoki "hozir vaqti emas" deb bahona topadi. Bu tasodif emas — chunki aksariyat hollarda profil rasmidagi odam bilan yozayotgan shaxs boshqa-boshqa odamlar bo'ladi, va real vaqtda video ko'rsatish ularning "niqobini" ochib qo'yishi mumkin.
Bu sxemaning xavfi shundaki, hissiy bog'lanish qanchalik chuqur bo'lsa, moliyaviy so'rovga rozi bo'lish ehtimoli shunchalik yuqori bo'ladi. Firibgarlar odatda avval kichik, "asosli" ko'rinadigan so'rovlardan boshlaydi — masalan, telefon balansini to'ldirish yoki kichik miqdorda "qarz" so'rash. Agar bunga rozi bo'lsangiz, keyingi so'rovlar kattaroq va tez-tez bo'lib boradi, toki siz vaziyatni tushunib yetguningizcha.
Bunday holatlarni erta aniqlash uchun bir necha amaliy qadam mavjud. Birinchidan, agar suhbatdoshingiz video qo'ng'iroqdan doimiy ravishda qochsa, bu jiddiy signal — hech bo'lmaganda audio qo'ng'iroqni so'rab ko'ring va ovozning haqiqiyligiga e'tibor bering. Ikkinchidan, uning profilidagi rasmlarni teskari qidiruv orqali tekshiring; ko'pincha bu rasmlar boshqa ijtimoiy tarmoq foydalanuvchisiga yoki hatto tasodifiy modelga tegishli bo'lib chiqadi. Uchinchidan, pul yoki moliyaviy yordam so'ralganda, bu qanchalik kichik miqdorda bo'lmasin, rad eting — chunki bu doimo davom etadigan jarayonning boshlanishi bo'lishi mumkin. To'rtinchidan, shaxsiy va oilaviy ma'lumotlaringizni faqat shaxsan tanigan odamlar bilan ulashing.
Agar shubhalansangiz, vaziyatni yashirmang — ishonchli yaqiningiz yoki do'stingiz bilan bo'lishing, chunki tashqaridan qaragan odam vaziyatni ko'pincha tezroq va aniqroq baholaydi. Agar allaqachon pul yuborib qo'ygan bo'lsangiz, darhol bank tashkilotiga murojaat qilib, operatsiyani to'xtatish imkoniyatini so'rang va voqeani tegishli organlarga bildiring.
Haqiqiy his-tuyg'u yashirinmaydi va ko'rinishdan qochmaydi. Agar kimdir sizga bo'lgan muhabbatini so'zda ifodalasa-yu, biroq yuzini ko'rsatishdan doimiy bosh tortsa — bu sevgi emas, balki ehtiyotkorlik talab qiladigan qizil chiroqdir.