OTP kodini boshqalarga aytish nima uchun pul yo'qotishga olib keladi
Telefoningizga kelgan olti xonali SMS kodni ko'rib, "bu shunchaki tasdiqlash kodi-ku" deb o'ylab, uni boshqa birovga aytib yuborish — ko'pchilik uchun arzimas holat kabi tuyulishi mumkin. Ammo aslida bu kod — OTP (One-Time Password, bir martalik parol) — sizning bank hisobingiz, ijtimoiy tarmog'ingiz yoki boshqa muhim xizmatingiz kalitidir, va uni boshqa shaxsga berish deyarli har doim moliyaviy yo'qotishga olib keladi.
Firibgarlarning bu kodni qanday qo'lga kiritishga harakat qilishini tushunish muhim. Odatda ular avval sizning telefon raqamingiz yoki bank karta ma'lumotingizni allaqachon bilib olishadi — bu ma'lumot sizib chiqishi yoki boshqa fishing usullari orqali qo'lga kiritilgan bo'lishi mumkin. Keyin ular bank yoki xizmat nomidan qo'ng'iroq qilib, "hisobingizda shubhali harakat aniqlandi, uni tasdiqlash uchun telefoningizga yuborilgan kodni ayting" deb so'rashadi. Aslida esa bu kod aynan ularning o'zi tomonidan sizning hisobingizga kirish yoki pul o'tkazish operatsiyasini boshlash natijasida yuborilgan bo'ladi — va siz bu kodni aytib yuborsangiz, ular operatsiyani muvaffaqiyatli yakunlashadi.
Bunday firibgarlikning eng xavfli tomoni shundaki, u odamning ishonchi va shoshilinchlik hissini suiiste'mol qiladi. Qo'ng'iroq qiluvchi o'zini bank xodimi yoki xavfsizlik xizmati vakili sifatida juda ishonarli tarzda tanishtiradi, hatto sizning ismingiz yoki karta raqamining oxirgi raqamlarini ham bilishi mumkin — bu esa qurbonda "demak, bu haqiqatan ham bank" degan noto'g'ri taassurot uyg'otadi. Aslida esa hech qanday bank yoki davlat tashkiloti sizdan hech qachon OTP kodini so'ramaydi — bu qat'iy qoida.
O'zingizni himoya qilish uchun bir necha aniq qoidaga amal qiling. Birinchidan, OTP kodni hech kimga — na bank xodimi, na davlat organi vakili, na hatto oila a'zosi nomidan yozgan shaxsga — bermang. Ikkinchidan, agar sizga qo'ng'iroq yoki xabar orqali kod so'ralsa, bu suhbatni darhol to'xtating va bankingizga rasmiy raqam orqali o'zingiz qo'ng'iroq qiling. Uchinchidan, shubhali havolalarni bosmang va u orqali kod kiritishni talab qiluvchi sahifalarga ma'lumot yubormang. To'rtinchidan, hisobingizni kuchli parol va ikki bosqichli tasdiqlash bilan qo'shimcha himoya qiling. Beshinchidan, hisobingizdagi faoliyatni muntazam kuzatib boring va har qanday noma'lum operatsiyani darhol aniqlab, choralar ko'ring.
Agar allaqachon kodni aytib yuborgan bo'lsangiz va shubhali operatsiya sodir bo'lganini payqasangiz, darhol bank tashkilotingizga murojaat qilib, kartangizni bloklashni so'rang va voqea haqida tegishli organlarga xabar bering.
Eslab qoling: haqiqiy xizmat sizdan hech qachon maxfiy kodni so'ramaydi. Bu kod — faqat sizning himoyangiz uchun, va uni faqat siz bilishingiz kerak.