Onlayn tanishuvda yurak emas, pul nishonga olinadi

Internet orqali tanishish — zamonaviy hayotning tabiiy qismiga aylandi, ammo shu bilan birga u yangi turdagi firibgarlik uchun ham qulay maydon yaratdi. "Romance scam" deb ataluvchi bu usul dunyoning ko'plab mamlakatlarida, jumladan bizning mintaqamizda ham, yildan-yilga ko'proq qurbon topmoqda, chunki u insonning eng tabiiy ehtiyoji — sevilish va tushunilish istagiga qaratilgan.

Bu firibgarlik odatda besh bosqichdan iborat bo'ladi. Birinchi bosqichda firibgar ijtimoiy tarmoqda sizga aloqa o'rnatadi — bu ko'pincha juda tabiiy va tasodifiy ko'rinadi. Ikkinchi bosqichda u sizga mehr ko'rsatadi, uchrashish va kelajak haqida gapiradi, sizni maxsus his qildiradi. Uchinchi bosqichda esa qiyin ahvolda ekanligini aytib, yordam yoki pul so'raydi — bu odatda tibbiy xarajat, ish safari yoki to'satdan yuzaga kelgan muammo sifatida taqdim etiladi. To'rtinchi bosqichda, agar siz video orqali suhbatlashishni taklif qilsangiz, u turli bahonalar bilan bosh tortadi. Beshinchi bosqichda esa, pulni olgach, u birdaniga aloqani uzadi va butunlay yo'qolib ketadi.

Bu sxemaning ayniqsa xavfli tomoni shundaki, u faqat yolg'iz odamlarni emas, balki ijtimoiy faol, ta'limli insonlarni ham qurbon qilishi mumkin — chunki bu yerda gap aqldan emas, balki his-tuyg'ulardan foydalanishda ketadi. Firibgarlar ko'pincha professional psixologik usullardan foydalanadi: doimiy e'tibor, komplimentlar, "faqat sen meni tushunasan" degan gaplar orqali qurbonni his-tuyg'u jihatidan qaram qilib qo'yadi.

O'zingizni bunday holatdan himoya qilish uchun eng muhim qoida — shaxsiy ma'lumotlaringizni internetda tanishgan, hali shaxsan ko'rmagan odamga hech qachon ulashmaslikdir. Pul so'rash — istisnosiz eng asosiy xavf belgisi hisoblanadi, va bu so'rov qanchalik kichik yoki asosli ko'rinmasin, unga rozi bo'lmang. Agar suhbatdoshingiz haqida shubhangiz bo'lsa, uning rasmlarini teskari qidiruv orqali tekshirib ko'ring — ko'pincha bu rasmlar boshqa odamlarniki ekanligi darhol ma'lum bo'ladi. Shuningdek, har qanday shubhali vaziyatda ishonchli yaqiningiz bilan maslahatlashing — chetdan qaragan odam ko'pincha xavfni tezroq payqaydi.

Agar siz allaqachon firibgarlik qurboni bo'lgan bo'lsangiz, o'zingizni ayblamang — bu sxemalar aynan ishonchni suiiste'mol qilish uchun professional tarzda qurilgan. Darhol bank tashkilotingizga murojaat qiling va operatsiyani bekor qilish imkoniyatini so'rang, shuningdek voqea haqida tegishli organlarga xabar bering.

Sevgi haqiqiy bo'lishi mumkin, ammo internetdagi tezkor va bir tomonlama chuqur his-tuyg'ular ko'pincha stsenariy natijasidir. Ehtiyotkorlik sevgini yo'qqa chiqarmaydi — u faqat sizni haqiqiy va soxta o'rtasida farq qilishga o'rgatadi.