
Ijtimoiy tarmoqlarda kuniga bir necha marta notanish shaxslardan do'stlik so'rovi kelishi odatiy holga aylangan. Ko'pchilik bunday so'rovlarni beparvolik bilan, yomon niyat bo'lmasa kerak deb qabul qilib yuboradi. Ammo aslida bu oddiy tugma bosish orqasida jiddiy xavflar yashiringan bo'lishi mumkin.
Notanish odamga profilingizni ochib berish — shaxsiy hayotingiz va ma'lumotlaringiz uchun eshikni ochib qo'yish bilan barobar. Ular sizning rasmlaringiz, do'stlar ro'yxatingiz, joylashuvingiz va kundalik faoliyatingiz haqida ma'lumot yig'a boshlaydi. Bu ma'lumot esa keyinchalik firibgarlik, shantaj yoki hatto haqiqiy hayotdagi xavf uchun ishlatilishi mumkin.
Eng ko'p uchraydigan xavflardan biri — to'g'ridan-to'g'ri firibgarlik. Do'stlikka qabul qilingandan so'ng, soxta profil sizga ishonch o'rnatib, keyinchalik pul so'rashi yoki shaxsiy ma'lumot talab qilishi mumkin. Ikkinchi xavf — ma'lumot yig'ish: rasmlar, do'stlar ro'yxati va sizning kundalik postlaringiz orqali siz haqingizda batafsil profil tuzib olinadi, bu esa maqsadli firibgarlik uchun asos bo'lishi mumkin.
Uchinchi xavf — zararli havolalar. Do'stlikka qabul qilingan soxta profil sizga zararli havola yuborishi, u orqali qurilmangizga zarar yetkazishi yoki akkauntingizni o'g'irlashi mumkin. To'rtinchi xavf — soxta profillar sizning nomingizdan foydalanib boshqa odamlarni aldashi mumkin, bu esa obro'yingizga putur yetkazadi. Beshinchi va eng nozik xavf — maxfiylikning yo'qolishi: shaxsiy hayot va joylashuv ma'lumotlaringiz ommaga oshkor bo'lib qolishi mumkin.
Bunday xavflardan himoyalanish uchun bir qancha oddiy, ammo samarali qoidaga amal qiling. Faqat haqiqatan tanigan odamlarnigina do'stlikka qabul qiling. Profilingizni yopiq rejimda saqlang, shunda sizning postlaringizni faqat tasdiqlangan do'stlar ko'radi. Do'stlar ro'yxati va postlaringizni kim ko'rishi mumkinligini sozlamalar orqali cheklab qo'ying.
Shubhali profillarni darhol bloklang va platformaga xabar bering. Telefon raqami, uy manzili yoki ish/maktab joyi kabi maxfiy ma'lumotlarni hech qanday sharoitda notanishlarga oshkor qilmang. Agar do'stlik so'rovi yuborgan shaxsning umumiy do'stlari bo'lmasa yoki profili shubhali ko'rinsa, so'rovni rad eting — bu qo'polik emas, oddiy ehtiyotkorlikdir.
Ijtimoiy tarmoq — do'stlar va yaqinlar bilan aloqa saqlash vositasi, ammo bu ochiqlik nazoratsiz bo'lmasligi kerak. Do'stligingizni kimga berishni faqat o'zingiz tanlaysiz, va bu tanlovni ongli, ehtiyotkorlik bilan amalga oshirish — shaxsiy xavfsizligingizni ta'minlashning eng samarali yo'lidir.