"Kartangiz bloklandi" xabari kelsa — birinchi navbatda nima qilish kerak

Bank kartasi egalarining ko'pchiligi bir kuni telefoniga yoki messenjeriga "Kartangiz bloklandi" degan xabar kelganini boshdan kechirgan. Bu xabar odatda kutilmaganda keladi va darhol tashvish uyg'otadi — aynan shu hissiyot firibgarlarning asosiy quroli hisoblanadi. Xavotirga tushgan inson o'ylab o'tirmasdan havolani bosishi yoki ma'lumotlarini berishi mumkin, firibgarlar esa aynan shuni kutishadi.

Aslida bank hech qachon SMS, qo'ng'iroq yoki havola orqali kartangiz ma'lumotlarini so'ramaydi. Karta raqami, amal qilish muddati, CVV kodi yoki bir martalik SMS-kod — bularning barchasi faqat siz tomondan, faqat rasmiy bank ilovasi yoki bank filialida ishlatilishi kerak bo'lgan maxfiy ma'lumotlardir. Agar kimdir sizdan shu ma'lumotlarni "tasdiqlash" yoki "blokdan chiqarish" bahonasida so'rasa, bu 100 foiz firibgarlik.

Bunday xabar kelganda to'g'ri harakat qilish tartibi quyidagicha. Avvalo, xabarga hech qanday tarzda javob bermang va unda ko'rsatilgan havolaga o'tmang — bu havola sizni soxta saytga olib borishi va u yerda kiritgan ma'lumotlaringizni o'g'irlashi mumkin. Keyin, agar haqiqatan ham xavotir bo'lsa, bankning rasmiy ilovasini oching yoki bank orqa tomonidagi rasmiy ishonch telefoniga (karta orqasida yozilgan raqamga) qo'ng'iroq qiling — xabardagi raqamga emas. Hisobingiz holatini shu rasmiy kanal orqali tekshiring.

Shubhali xabarni o'chirib, jo'natuvchini bloklash ham foydali qadam. Agar allaqachon shubhali havolaga o'tib, ma'lumot kiritib yuborgan bo'lsangiz, darhol bankka murojaat qilib kartani vaqtincha bloklashni so'rang — bu firibgarlarning pulingizga kira olishining oldini oladi.

Nima qilmaslik kerakligi ham xuddi shunday muhim: xabardagi havolaga bosmang, notanish ilovalarni yuklamang — ular qurilmangizga zararli dastur o'rnatishi mumkin, va eng muhimi — shoshilmang. Firibgarlar odatda "24 soat ichida", "darhol", "aks holda kartangiz butunlay yopiladi" kabi so'zlar bilan sizni shoshiltirishga harakat qiladi. Vaqt oling, tekshiring va shundan keyingina harakat qiling.

Bunday firibgarlik turlarining ko'payishi bank mijozlarining ham ogohligini oshirishni talab qiladi. Oilangiz a'zolari, ayniqsa yoshi katta qarindoshlaringiz bilan ham bu mavzuda suhbat qurish foydali — chunki ular ko'pincha bunday xabarlarning maqsadini tushunmasdan, qo'rquv ostida harakat qilib qo'yishlari mumkin.

Yodda tuting: moliyaviy xavfsizligingiz sizning qo'lingizda. Har qanday shoshilinch va qo'rqinchli xabarga sovuqqonlik va tekshiruv bilan javob berish — pulingizni himoya qilishning eng ishonchli yo'lidir.