Ijtimoiy tarmoqda qancha ma'lumot ulashish xavfsiz

Har bir post, surat yoki izoh — bu siz haqingizdagi kichik bir ma'lumot bo'lagi. Alohida olinganda bu ma'lumotlar zararsiz tuyulishi mumkin: bugun qayerga borganingiz, kim bilan uchrashganingiz, qanday kayfiyatda ekaningiz. Ammo vaqt o'tishi bilan bu bo'laklar to'planib, sizning to'liq raqamli portretingizni tashkil qiladi — va bu portretni istalgan kishi ko'rishi mumkin.

Ortiqcha ma'lumot ulashishning eng ko'p uchraydigan turlari orasida joylashuv, kunlik tartib, shaxsiy ma'lumotlar (tug'ilgan kun, telefon raqami, maktab yoki ish joyi) va oilaviy holat kiradi. Bu ma'lumotlarning har biri alohida-alohida unchalik xavfli ko'rinmasligi mumkin, ammo ularni birlashtirgan shaxs sizning butun hayot tarzingizni tiklashi mumkin — va bu ma'lumot ijtimoiy muhandislik hujumlari uchun asos bo'lib xizmat qilishi mumkin.

Masalan, firibgar sizning tug'ilgan kuningiz, uy hayvoningiz nomi yoki bolaligingiz o'tgan shahar kabi ma'lumotlarni bilib olsa, bu orqali bank yoki pochta hisobingiz uchun parolni tiklash savollariga javob topishi mumkin. Yoki sizning kunlik ish tartibingizni bilgan shaxs, uyingiz qachon bo'sh bo'lishini hisoblab chiqarishi mumkin.

Xavfni kamaytirish uchun eng samarali usul — ulashishdan oldin o'ylab ko'rish odatini shakllantirish. Har bir post qilishdan avval o'zingizga savol bering: "Bu ma'lumot menga zarar keltirishi mumkinmi, agar begona odam uni ko'rsa?" Agar javob "ha" yoki "ehtimol" bo'lsa, ulashmang yoki tafsilotlarni kamaytiring.

Amaliy qadamlar sifatida quyidagilarni tavsiya qilamiz. Maxfiylik sozlamalarini tekshirib, profilingizni faqat ishonchli odamlar ko'ra oladigan qilib sozlang. Shaxsiy ma'lumotlaringizni — telefon raqami, uy manzili, ish joyi — profilingizda ochiq ko'rsatmang. Keraksiz eski postlar va suratlarni vaqti-vaqti bilan tekshirib, ortiqchalarini o'chirib boring. Barcha muhim hisoblaringizda ikki bosqichli tasdiqlashni yoqing — bu qo'shimcha himoya qatlami bo'lib xizmat qiladi.

Bir qiziq holatni ko'rib chiqaylik: agar siz bugun ish safaridan qaytganingizni, ertaga esa bolangiz bilan bog'chaga borishingizni, indinga esa uyda yolg'iz qolishingizni ketma-ket post qilsangiz, buni kuzatib borgan shaxs sizning butun haftalik jadvalingizni chizib chiqishi mumkin. Xuddi shunday, sport mashg'ulotlariga qatnashish joyi, doimiy boradigan do'kon yoki kafe haqidagi postlar ham sizning odatiy marshrutingizni oshkor qiladi. Bu turdagi ma'lumotlar alohida zararsiz tuyulsa-da, ularni tizimli ravishda kuzatib borgan shaxs uchun juda qimmatli hisoblanadi.

Amaliy jihatdan, ijtimoiy tarmoqlarda "faqat do'stlar" sozlamasi ham mutlaq kafolat emas — agar do'stlar ro'yxatingizda tanimaydigan yoki uzoq vaqtdan beri aloqa qilmagan odamlar bo'lsa, ularni vaqti-vaqti bilan ko'rib chiqib, keraksizlarini olib tashlash foydali. Shuningdek, ishxonangiz yoki hamkasblaringiz bilan bog'liq ma'lumotlarni ham ehtiyotkorlik bilan ulashing — kasbiy faoliyatingiz haqidagi ortiqcha tafsilotlar ham raqobatchilar yoki firibgarlar uchun qiziqarli manba bo'lishi mumkin.

Shaxsiy ma'lumotlarni kamaytirish, shuningdek, profilingizda ko'rsatilgan ish joyi, tug'ilgan sana yoki oilaviy holat kabi "bio" ma'lumotlarini ham qamrab olishi kerak — bu maydonlar ko'pincha e'tiborsiz qoldiriladi, ammo ular ham xuddi postlar kabi sizning shaxsiy profilingizni to'ldiruvchi muhim qism hisoblanadi.

Xulosa qilib aytganda, ijtimoiy tarmoqdagi har bir tanlov — ulashish yoki ulashmaslik — sizning xavfsizligingiz haqidagi kichik, ammo muhim qarordir. Ongli va o'lchab ulashish odati, uzoq muddatda sizni ko'plab noxush holatlardan asraydi.

Kamroq ma'lumot — kamroq xavf. Ijtimoiy tarmoq — do'stlar bilan aloqa qilish va his-tuyg'ularni ulashish uchun ajoyib vosita, ammo har bir ulashilgan detal xavfsizligingizga ta'sir qilishi mumkinligini unutmang. Xavfsizlik — sizning qo'lingizda, va bu har doim kichik, ongli tanlovlardan boshlanadi.