Foydalanmayotgan ilovalaringiz sizni qanday kuzatib turishi mumkin

Telefon xotirasi tugab qolganda yoki qurilma sekinlashganda, ko'pchilik buning sababini qidirib, oxir-oqibat yangi telefon sotib olishga qaror qiladi. Ammo ko'p hollarda muammoning yechimi ancha oddiy — telefonda yig'ilib qolgan keraksiz ilovalarni tozalash kifoya. Har birimizning telefonimizda kamida bir nechta ilova bor — ularni qachondir yuklab olganmiz, bir marta ishlatganmiz va shundan beri unutib qo'yganmiz. Ular ekranning burchagida yotibdi, xotira egallayapti va hech kim ularga e'tibor bermaydi. Aslida bunday unutilgan ilovalar nafaqat telefonni sekinlashtiradi, balki xavfsizlik nuqtai nazaridan ham jiddiy muammo tug'dirishi mumkin.

Foydalanilmayotgan ilovalar bir necha xil zarar keltirishi mumkin. Birinchidan, ular telefon xotirasi va tizim resurslarini egallab, qurilmani sekinlashtiradi. Ikkinchidan, fonda ishlab turadigan ilovalar batareyani tez tugatadi. Uchinchidan — va bu eng muhimi — ko'plab ilovalar geolokatsiya, kamera, mikrofon kabi ruxsatlarga ega bo'ladi, garchi ular endi ishlatilmasa ham. Bu esa foydalanuvchi bilmagan holda uning shaxsiy hayoti haqidagi ma'lumotlar uchinchi tomonlarga uzatilishi ehtimolini oshiradi. Bu ruxsatlar orqali ilova nazariy jihatdan foydalanuvchi haqida ma'lumot to'plashda davom etishi mumkin. Bundan tashqari, eski, yangilanmaydigan ilovalar xavfsizlik zaifliklariga ega bo'lib qolishi va zararli dastur yoki ma'lumot sizib chiqishi uchun kirish nuqtasiga aylanishi mumkin.

Ba'zi ilovalar o'chirilgandan keyin ham ularga bog'liq hisoblar faol qolishi mumkin — masalan, ilova orqali ro'yxatdan o'tilgan xizmatlar. Shuning uchun ilovani shunchaki o'chirish yetarli bo'lmasligi mumkin, ba'zan tegishli hisobni ham alohida o'chirish yoki undan chiqish talab etiladi. Bu jarayonni ilova sozlamalari orqali oldindan tekshirib chiqish tavsiya etiladi.

Statistikaga ko'ra, o'rtacha foydalanuvchi telefonida o'rnatilgan ilovalarning yarmidan ko'pi oyiga bir marta ham ochilmaydi. Bu esa nafaqat bo'sh joy va tezlik masalasi, balki maxfiylik va xavfsizlik masalasidir. Masalan, bir marta ro'yxatdan o'tish uchun yuklab olingan, keyin unutilgan ilova hali ham sizning lokatsiyangiz yoki kontaktlar ro'yxatingizga kirish huquqiga ega bo'lishi mumkin.

Bu muammoni hal qilish unchalik qiyin emas. Avvalo, qaysi ilovalardan uzoq vaqtdan beri foydalanmayotganingizni aniqlang — buni telefon sozlamalarida ilovalar ro'yxatidan ko'rish mumkin. So'ngra keraksiz ilovalarni sozlamalar orqali o'chiring. Qolgan ilovalarning ruxsatlarini ko'rib chiqing — geolokatsiya, kamera, mikrofonga kirish kerak bo'lmagan ilovalardan bu ruxsatlarni bekor qiling. Bu jarayonni muntazam — masalan, har uch oyda bir marta — takrorlab turish tavsiya etiladi, chunki yangi ilovalar tez-tez o'rnatilib turadi va ularning barchasini nazoratsiz qoldirish qiyin. Bunday muntazam tekshiruv telefoningizni doimo toza va nazorat ostida saqlashning eng oson yo'lidir. Eng muhimi, yangi ilova o'rnatishda faqat rasmiy do'konlardan foydalaning va ishonchsiz, notanish ilovalarni umuman o'rnatmang.

Ayniqsa o'yin va bonus va'da qiluvchi ilovalar orasida bunday holat ko'p uchraydi — ular ro'yxatdan o'tish jarayonida telefon raqami, kontaktlar va hatto SMS xabarlarga kirish huquqini so'raydi, keyin esa foydalanuvchi ilovadan foydalanishni to'xtatgach ham bu ruxsatlar bekor qilinmay qoladi. Shu sababli ilovalarni nafaqat o'chirish, balki oldindan qanday ruxsat so'rayotganini tekshirib o'rnatish ham muhim ahamiyatga ega.

Bu oddiy amaliyotning natijasi darhol seziladi: telefon tezroq ishlaydi, batareya uzoqroq yetadi, xotirada bo'sh joy ko'payadi va eng muhimi — shaxsiy ma'lumotlaringiz kamroq ilova tomonidan kuzatiladi. Kamroq ilova — ko'proq tezlik, ko'proq xavfsizlik va ko'proq qulaylik degani. Telefoningizni vaqti-vaqti bilan tozalab turish — unga g'amxo'rlik qilishning eng oddiy yo'li. Bu jarayonni oyning bir kuniga — masalan, har oyning birinchi yakshanbasiga — rejalashtirib qo'yish, uni unutib qo'ymaslikning yaxshi usuli bo'lishi mumkin.