
Bankomat — kundalik hayotimizning ajralmas qismiga aylangan, lekin aynan shu oddiyligi tufayli ko'pchilik u yerda ehtiyot choralarini unutib qo'yadi. Firibgarlar esa aynan shu beparvolikdan foydalanadi: skimmer qurilmalar, soxta klaviaturalar yoki oddiygina "yordam berish" bahonasi bilan yaqinlashish orqali odamlarning pulini yoki ma'lumotlarini o'g'irlashadi.
Eng keng tarqalgan usullardan biri — skimming. Bu holatda firibgarlar bankomat karta kiritish joyiga qo'shimcha qurilma o'rnatishadi, u karta ma'lumotlarini nusxalab oladi, yashirin kamera esa PIN-kodni yozib boradi. Shu sababli bankomatdan foydalanishdan oldin karta kiritish joyini, klaviaturani va ekran atrofini diqqat bilan tekshirish foydali odat hisoblanadi. Agar biror qism bo'shashgan, g'ayrioddiy chiqib turgan yoki rangi boshqa qismlardan farq qilsa, bunday bankomatdan foydalanmagan ma'qul.
Ikkinchi muhim jihat — joy tanlash. Yaxshi yoritilgan, odam ko'p bo'ladigan va bank binosiga yaqin joylashgan bankomatlar nisbatan xavfsizroq hisoblanadi. Kechqurun yolg'iz, kam yoritilgan ko'chadagi bankomatdan foydalanish tavsiya etilmaydi.
PIN-kodni kiritayotganda qo'lni klaviatura ustiga qo'yib berkitish — juda oddiy, lekin ta'sirchan usul. Bu harakat orqangizda turgan odam yoki yashirin kamera kodni ko'rib olishining oldini oladi. Operatsiya tugagach, kartani, pulni va chekni olishni unutmang — chekda karta raqamining bir qismi va balans ma'lumoti bo'lishi mumkin, shuning uchun uni ham ehtiyotkorlik bilan saqlash yoki yo'q qilish kerak.
Agar bankomat g'alati tovush chiqarsa, ekran noodatiy ko'rinishda bo'lsa yoki karta kiritilgandan so'ng g'alati kechikish sodir bo'lsa — operatsiyani darhol bekor qiling va bankka murojaat qiling. Shuningdek, begona shaxslarning "yordam berish" taklifiga ishonmaslik kerak — bu ko'pincha firibgarlikning boshlanishi bo'ladi. Bank xodimlari hech qachon telefon orqali sizdan PIN-kod yoki karta ma'lumotlarini so'ramaydi, bu qoidani doim yodda tutish lozim.
Muammo yuz bergan taqdirda — masalan, pul chiqmagan, lekin hisobdan yechilgan bo'lsa — vaqt yo'qotmasdan bankning rasmiy raqamiga qo'ng'iroq qilish kerak. Ko'p hollarda tezkor murojaat pulni qaytarish imkoniyatini sezilarli darajada oshiradi.
Xulosa qilib aytganda, bankomatdan foydalanish o'zi xavfli emas, lekin atrofga e'tiborsizlik va shoshqaloqlik xavfni oshiradi. Bir necha soniyalik tekshiruv va ehtiyotkorlik — moliyaviy xavfsizligingizni ta'minlashning eng arzon va samarali usulidir.