
Ijtimoiy tarmoqlarda yangi kartani, maosh kartasini yoki hatto "birinchi maosh" xursandchiligini ulashish istagi ko'p odamlarda uchraydi. Biroq bu — ko'rinishidan zararsiz, aslida esa jiddiy xavf tug'diruvchi odatlardan biri hisoblanadi.
Bank kartasidagi ma'lumotlar — bu shunchaki bezak emas, balki moliyaviy operatsiyalar uchun kalit vazifasini bajaradigan ma'lumotlar to'plami. Kartaning old tomonida ko'rinib turgan 16 xonali raqam, egasining ismi va amal qilish muddati onlayn to'lovlar uchun ko'p hollarda yetarli bo'ladi. Ba'zi saytlarda hatto CVV-kodsiz ham to'lov amalga oshirilishi mumkin, agar boshqa ma'lumotlar mavjud bo'lsa. Shu sababli, karta rasmini ijtimoiy tarmoqqa joylashtirish orqali siz o'zingiz bilmagan holda kartangiz ma'lumotlarini minglab, ba'zan millionlab odamga ochiq qilib qo'yishingiz mumkin.
Muammo shundaki, rasmni faqat do'stlar ko'radi degan tasavvur noto'g'ri. Skrinshot olish, rasmni saqlab qolish, keyinchalik boshqa shaxsga yuborish — bularning barchasi bir zumda amalga oshiriladi va nazoratdan chiqadi. Hatto rasm o'chirilgandan keyin ham, u allaqachon kimningdir telefon xotirasida saqlanib qolgan bo'lishi mumkin.
Firibgarlar ijtimoiy tarmoqlarni faol kuzatib boradi va bunday rasmlarni maxsus qidirib topishadi. Karta raqami qo'lga tushgach, ular turli onlayn xizmatlarda kichik miqdordagi to'lovlarni sinab ko'rishadi — bu odatda egasi darhol sezmaydigan darajada kichik summalar bo'ladi. Agar bunday urinish muvaffaqiyatli chiqsa, keyingi bosqichda kattaroq summalar bilan harakat davom etadi.
Bunday xavfdan himoyalanishning eng oddiy yo'li — karta ma'lumotlarini, hatto qisman bo'lsa ham, hech qachon ijtimoiy tarmoqqa yoki ochiq suhbatlarga joylashtirmaslik. Agar yangi kartangizni ko'rsatmoqchi bo'lsangiz, karta raqami, amal qilish muddati va CVV-kod ko'rinmaydigan tarzda rasmga olish yoki umuman rasmga tushirmaslik tavsiya etiladi.
Agar allaqachon bunday rasm joylangan bo'lsa, uni darhol o'chirish, so'ngra bankka murojaat qilib kartani qayta chiqarishni so'rash maqsadga muvofiq. Bu ortiqcha ehtiyotkorlikdek tuyulishi mumkin, ammo moliyaviy xavfsizlik nuqtai nazaridan bu — eng oqilona yechim.
Xulosa qilib aytganda, ijtimoiy tarmoq — his-tuyg'u va yutuqlarni ulashish uchun ajoyib joy, ammo moliyaviy ma'lumotlar bilan bo'lishish uchun mo'ljallanmagan. Karta rasmini shaxsiy sirlaringiz qatoriga qo'yish — zamonaviy raqamli dunyoda oddiy, ammo hayotiy zarur odatdir.